تابستانِ داغِ اهواز، امسال برایِ بسیاری از خانوادهها، داغتر از همیشه است؛ نه فقط به خاطرِ گرمایِ ۵۰ درجه، که به خاطرِ تصمیمگیریِ سرنوشتسازی به نامِ «انتخابِ مدرسه».در شرایطی که افزایشِ بیسابقهٔ تورم و هزینههایِ زندگی، سفرهٔ بسیاری از خانوادههایِ خوزستانی را کوچکتر کرده، ناگهان با شهریههایِ نجومیِ مدارسِ غیردولتی مواجه میشوند که بعضاً تا چندین برابرِ حقوقِ یک کارمندِ دولت است.پرسشِ اساسیِ اولیااین است: با چه منطقی باید تمامِ پساندازِ یک سالِ خود را پایِ شهریهای بگذاریم که ممکن است در ازایِ آن، فقط چند ماه آموزشِ حضوری ببینیم و مابقیِ سال را مجازی پشتِ صفحهنمایش بگذرانیم؟ هرچند وزیر آموزش و پرورش وعدهٔ آغازِ حضوریِ مهر را داده، اما تاریکیِ افقِ پیشِ رو از شرایطِ جنگی و ناترازیِ انرژی گرفته تا آلودگیِ مکررِهوا چراغِ اطمینان رابرایِ هیچ خانوادهای روشن نکرده است. مدیرانِ مدارسِ غیردولتی از کاهشِ بیسابقهٔ ثبتنام خبر میدهند و اظهار میدارند که اولیا این روزها تنها از میزانِ شهریه سؤال میکنند، اما فرزندانشان را ثبتنام نمیکنند.یک مادرِ اهوازی با چشمانیِ خسته از این بلاتکلیفی میگوید: ما برای سرویس، تغذیه و امکاناتِ فوقبرنامه شهریه میدهیم، اگر مدرسه تعطیل شود و کلاسها مجازی برگزار شود، انتظار داریم هزینهها نیز متناسب با خدماتِ واقعی تعدیل شود، اما هنوز پاسخِ روشنی برای این مطالبهی بهحقِ خود نداریم.این سردرگمیِ اقتصادی، آمارِ ثبتنام را تحتتأثیر قرار داده و بخشِ قابلتوجهی از خانوادهها با دریافتِ پروندهٔ تحصیلی فرزندانشان از مدارسِ غیردولتی، راهیِ مدارسِ دولتی و هیاتامنایی شدهاند؛ اما در سویِ دیگر، این مدارس با کمبودِ شدیدِ ظرفیت و فضایِ کلاسی مواجهاند. اولیایی که بهناچار بهسویِ مدارسِ دولتی میروند، در گرمایِ طاقتفرسایِ ۵۰ درجهی اهواز، برای دریافتِ نامه و ثبتنام، مجبور به مراجعهٔ مکرر به اداراتِ آموزش و پرورش و ستادهایِ ثبتنام هستند و با کلی معطلی و بروکراسیِ پیچیده دستوپنجه نرم میکنند؛ موضوعی که خود به تنهایی، مانعی بزرگ برایِ خانوادههایِ کمبرخوردار محسوب میشود. از سویِ دیگر، افزایشِ ناگهانیِ تقاضا برای مدارس دولتی، تراکمِ بالای کلاسها را به همراه دارد و شکافِ عمیقِ عدالتِ آموزشی را میانِ دانشآموزانِ برخوردار و کمبرخوردار بیشتر میکند. در میدانِ مقابل، مدیرانِ مدارسِ غیردولتیِ استیجاری با تهدیدِ جدیِ ورشکستگی روبهرو شدهاند؛ موسسانی که ماهانه مبالغِ سرسامآوری بابتِ اجاره پرداخت میکنند، اکنون با کاهشِ ثبتنام، تواناییِ تأمینِ هزینههایِ ثابتِ خود را از دست دادهاند. مدیرِیکی ازمدارسِ غیردولتیِ اهوازمیگوید ازحقوقِ معلمان و کارکنان گرفته تااجاره، بیمه ونگهداریِ تجهیزات، تمام این هزینهها حتی اگر مدارس تعطیل شوند، کماکان برقرار است؛ این فاصلهٔ میانِ هزینههایِ واقعیِ مدرسه و کاهشِ درآمد ناشی از ثبتنامنکردنِ خانوادهها، مدارس را بهسمتِ تعدیلِ نیرو و کوچکسازی سوق میدهد. کارشناسان معتقدند نبودِ سازوکارِ شفاف برای بازگشتِ بخشی ازشهریه در ایامِ تعطیل و همچنین حمایتِ مالی از مدارسِ استیجاری، بحران را دوچندان کرده ودر غیرِ این صورت شاهدِ تعطیلیِ دائمیِ مدارسِ باکیفیت و تشدیدِ تراکم در مدارسِ دولتی خواهیم بود که خسارتِ جبرانناپذیری بر پیکرهٔ آموزشِ استان وارد میکند.
عبدالحمید گل افشان
